به سایت گروه فقه و حقوق قضایی خوش آمدید
صفحه نخست
اعضای گروه
اساتید همکار
دروس اساتید
جزوه های درسی
رزومه علمی - پژوهشی اساتید
کتب
مقالات
پايان نامه ها
همایش و نشست های علمی
دکترین حقوقی در آراء قضایی
جلسات تربیتی
دیدار با طلاب
پرسمان حقوقی
آرشيو خبرها
پاسخ به سوالات
`
پرسمان حقوقی
1396/8/24 17:21:42

تعداد بازدید: 174

س 4) ديدگاه قرآن درباره ضمانت اجراي قوانين چيست؟


پاسخ:

در قرآن سه نوع ضمانت اجرايي، در نظر گرفته شده است:

1- ضمانت اجرايي به وسيله حكومت اسلامي.

2- ضمانت اجرايي به وسيله نظارت عمومي.

3- ضمانت درون ذاتي يا به تعبير ديگر، ايمان و اعتقاد به مباني اسلام و مسائل اخلاقي و عاطفي.

در مورد اول، حكومت اسلامي موظف است، با هر گونه تخلف از قانون قاطعانه برخورد كند. نخستين كاري كه پيامبر اسلام (ص) بعد از هجرت به مدينه و برطرف شدن موانع به آن دست زد، تشكيل حكومت اسلامي و تبيين قوانين اسلام بود و هرگونه تخلف از آن را گناه و قابل تعقيب شمرد.

قوانين قرآن را مرزهاي الهي شمرد، و براي هر كس كه از اين مرزها بگذرد مجازاتي تعيين كرد.

از يك طرف، متخلفين را ظالم شمرد، و فرمود «وَمَنْ يَتَعَدُّ حُدُودَ اللهِ فَأُولئِكَ هُمُ الظّالِمُونَ» [هر كس از مرزهاي الهي تجاوز كند، ظالم و ستمگر است.] بقره/ 229

و از سوي ديگر بر مبارزه با ظالمان تأكيد كرد. 

هنگامي كه قرآن مي گويد انبياء مجهز با بيّنات و دلايل روشن و كتاب آسماني و قوانين عادلانه به سوي امتها فرستاد شدند، تا مردم عدالت را به پا دارند (حديد/ 25) مفهومش اين است كه شخص پيغمبر اسلام (ص) كه خاتم و بزرگ انبياء است، بيش از همه كس اين مسؤوليت را بر عهده دارد.

اينها همه از يك سو و از سوي ديگر فرد فرد امت اسلامي را موظف به نظارت بر اجراي قوانين الهي كرده، و طبق برنامه «امر به معروف و نهي از منكر» همه را مكلف ساخته كه در برابر تخلف از قوانين الهي بي تفاوت نمانند.

در يك جا مي فرمايد «وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ المُنْكَرِ وَيُقيمُونَ الصَّلوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَيُطيعُونَ اللهَ وَرَسُولَهُ» [مردان و زنان با ايمان، هر يك ولي و يار و ياور ديگري است امر به معروف مي كنند و نهي از منكر، نماز برپا مي دارند، و زكات را مي پردازند، و خدا و رسولش را اطاعت مي كنند.] توبه/ 71

اهميت اين دو وظيفه به قدري است كه در آيه فوق، حتي بر نماز و زكات و اطاعت خدا و رسول، مقدم داشته شده، اين به خاطر آن است كه تا اين نظارت عمومي بر اجراي قوانين نباشد پايه هاي نماز و زكات و اطاعت لرزان است.

جالب توجه اينكه چون امر به معروف و نهي از منكر، مراحل مختلفي دارد از نصيحت و ارشاد و اندرزهاي دوستانه شروع مي شود و تا مرحله شدت عمل پيش مي رود، آن را به دو بخش تقسيم كرده، بخش اول را در اختيار همگان گذارده، و بخش دوم را در اختيار يك گروه ويژه كه زير نظر حكومت الهي اقدام مي كند و در اشاره به اين تقسيم مي فرمايد «وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ اُمَّهُ يَدْعُونَ اِلَي الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بَالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَاوُلئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» [و بايد از ميان شما گروهي باشند كه دعوت به نيكي كنند، امر به معروف و نهي از منكر نمايند، آنها رستگارانند.]

بديهي است امتي كه نظارت بر اجراي قوانين را يك وظيفه عمومي مي شمارد و همه افراد جامعه، در اين احساس مسؤوليت شريكند، قانون در ميان آنها احترام خاصي خواهد داشت، و به موقع اجرا مي شود.

از مرحله نظارت عمومي كه بگذريم سخن از نظارت دروني، روحي، اعتقادي و وجداني افراد بر حسن اجراي قوانين به ميان مي آيد كه از يك نظر، قدرت و قوتش از همه بيشتر است.

«ايمان به مبدء» همان خداوندي كه در همه حال ناظر و حاضر نزد همه است، و از آنها به خود آنها نزديكتر است «وَنَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَريدِ» [ما به او از رگ گردن ـ يا از رگ قلبش ـ نزديكتريم.] ق/ 16. خدائي كه [گردش چشم خيانتكار را مي بيند و از اسرار دروني سينه ها اگاه است] (يَعْلْمُ خائِنَةَ الْاَعْيُنِ وَما تُخْفِي الصُّدوُرُ) غافر/ 19



خدائي كه زمين و زمان و حتي اعضاي تن انسان را مراقب او ساخته و شاهد و گواه او بوده است. زلزله/ 4 و يس/ 65 و نور/ 24



و «ايمان به دادگاه بزرگ قيامت» كه اگر به اندازه سنگيني ذره اي كار نيك يا بد در پرونده انسان باشد در برابرش حاضر مي كنند و پاداش و كيفر آن را مي بيند «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ ـ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرَّاً يَرَهُ» زلزله/ 7 و 26


 
تازه های سایت

آشنایی با آثار استاد معظم، «آیت الله حبیبی تبار»

لطفا بر روی لینک زیر کلیک کنید

http://feqhvaqaza.com/index.php?9077-25

______________________***______________________

»»» نشست علمی با موضوع «فن استنباط از قوانین و مقررات» با سخنرانی استاد معظم آیت الله حبیبی تبار برگزار گردید. برای مشاهده خبر و گزارش تصویری، از منوی سمت راست بر روی گزینه همایش ها و نشست های علمی کلیک کنید.

______________________***______________________

»»»  تجلیل از استاد معظم آیت الله حبیبی تبار، به عنوان مدیرگروه برتر در حوزه پژوهش،

جهت مشاهده گزارش تکمیلی و تصاویر، از منوی سمت راست بر روی گزینه «آرشیو خبرها» کلیک کنید.

______________________***______________________

»»»  گزارش «عملکرد گروه فقه و حقوق قضایی» از سال (1395 لغایت 1397)

برای مشاهده، لطفا از منوی سمت راست بر وی گزینه (آرشیو خبرها) کلیک کنید.

______________________***______________________

»»»  گزارش تصویری «آخرین جلسه گروه در سال 97» 

برای مشاهده، لطفا از منوی سمت راست بر وی گزینه (آرشیو خبرها) کلیک کنید.

اعضای گروه

استاد رسول آقایی «عضو گروه فقه و حقوق قضایی»
نظر سنجی
بازدید کننده محترم نظر شما در مورد مطالب سایت چیست؟

عالی 100 %
خوب 80 %
متوسط 60 %
ضعیف 50 %

اوقات شرعی
آمار بازدید
امروز: 64
دیروز: 204
ماه جاری: 1911
امسال: 8369
کل: 86055
کلیه حقوق مادی و معنوی این پایگاه متعلّق به اين موسسه بوده و برداشت مطالب با ذکر مآخذ بلامانع می باشد.